• پدیدآورنده
    لانا راوندی-فدایی
    انتشار در
    26 دی 1400

    در 19 آگوست 2013 مصادف با شصتمین سالگرد سقوط دولت مصدق (نخست‌وزیر وقت ایران)، بایگانی سازمان امنیت ملی ایالات متحدۀ آمریکا اسنادی متعلق به سازمان سیا را منتشر کرد. این اسناد، که از حالت محرمانه خارج شده بود، نقش آمریکا در کودتای 28 مرداد را نشان می‌داد و انتشار آن – با تأیید واشنگتن – اولین اعتراف رسمی این کشور به دست‌داشتن سازمان سیا در طراحی و اجرای کودتای 1953 در ایران محسوب می‌شد.

  • فیروزه‌ کاشانی-ثابت را با اثر مهم و تأثیرگذارش، افسانه‌های مرزی: شکل‌گیری ملّت ایران (1804-1909)، می‌شناسیم؛ اثری که نشان می‌دهد شکل‌گیری جغرافیای «وطن» چگونه از دل منازعات مرزی در قرن نوزده ایران شکل گرفت. او نشان می‌دهد چگونه از جنگ‌های ایران و روس و انعقاد معاهدات گلستان و ترکمانچای با روس‌ها، معاهدۀ ارزنة‌الروم با عثمانی، عهدنامۀ پاریس بین ایران و انگلیس، تشکیل کمیسیون گلداسمیت برای تعیین مرزهای شرقی، عهدنامۀ برلین و مذاکرات بر سر تعیین مرز با روسیه در حوزه‌های مرتبط با دریای خزر – در کنار بی‌شمار حوادث و رویدادهای سیاسی – سرحدات ایران در قرن نوزدهم و اوایل قرن بیستم به‌شکل تام و تمامی شکل گرفت.

  • یکی از ویژگی‌های بارز تحولات معماری در کشورهای عمدتاً مسلمان، در قرن بیستم، پیدایش گونه‌ای از تفکر و عمل معمارانه بود که تحت عنوان کلی معماری اسلامی شناخته شد. با وجود گوناگونی سبکی، چنین به‌نظر می‌رسید که این گونۀ معماری تلاشی برای پاسخ‌دادن به شرایط مدرن جهان امروز در عین آموختن از تجربیات گذشته، یعنی تاریخ معماری و ساختمان‌های دوران اسلامی، بود. اما این عنوان ظاهراً ساده – معماری اسلامی – روابط تاریخی، سیاسی و اجتماعی پیچیده‌ای را زیر چتر اسلامیت پنهان می‌کند؛ روابطی که اسلامی‌بودنشان به‌هیچ‌وجه محرز نیست.

  • آمریکایی‌ها هیچ جریانی در موسیقی ما راه نینداختند. در واقع هیچ کشوری در ایران جریان موسیقی راه نینداخت! اگر منظورتان از ایران «تهران» است، قضیه متفاوت می‌شود. ایران به‌دلیل وسعت اقلیمی بیش از حد، پراکندگی اقلیمی خاص، چندفرهنگی بودن و از طرفی کشوری با مرزهای طولانی و مساحت بسیار که سه‌چهارم آن غیر قابل سکونت است و وجود این خرده‌فرهنگ‌ها به‌حدی غنایش زیاد است که فکر کنم هیچ جای دنیا همانند آن نمی‌بینید.

    در این شماره

    ۱۳۲۰-۱۳۵۷
    در جریان جنگ جهانی دوم و اشغال ایران توسط نیروهای متفقین (1320-1324/1941-1945)، عوامل گوناگونی، همچون لزوم امدادرسانی به کشورها و ملت‎های درگیر در جنگ و نیز وجود بحران‎های عظیمی همچون قحطی و بیماری‎های مسری در ایران و دیگر کشورها، دست به دست هم داده و انگیزه‎ای برای تشکیل و فعالیت گروه‎‌های خیریۀ کشورهای غربی و شوروی در ایران شد که ازآن‌جمله می‌توان به کمیتۀ کمک به آسیب‎دیدگان جنگ در شوروی،[1] صلیب سرخ آمریکا،[2] انجمن جمع‌آوری اعانۀ ایران و انگلیس[3] اشاره کرد.
    آمریکا به روایت آگهی‌های کوکاکولا در نشریات ایران در دهه‌های ۲۰-۵۰ شمسی
    کوکاکولا را در جهان به‌عنوان نماد آمریکا و هویت آمریکایی می‌شناسند و چنین مشهور است که در منازعات سیاسی، عموماً اخراج سفیر آمریکا و ممنوعیت ورود کوکاکولا به یک کشور به طور هم‌زمان اتفاق می‌افتد. جایگاه امروزین این برند نوشیدنی در جهان را بی‌هیچ تردیدی می‌توان به دنیای پر رمز و راز تبلیغات نسبت داد. رشد کوکاکولا در قرن بیستم و پیشرفت‌های دنیای تبلیغات اتفاقاتی هستند که به هم وابسته‌اند. به‌راستی چگونه یک کالای غیرضروری، که بیش از 99 درصد آن را آب تشکیل داده و فاقد ارزش غذایی خاصی هم هست، بازارهای بین‌المللی را درمی‌نوردد و به پای ثابت سفرۀ بسیاری از مردم جهان مبدل می‌شود؟

    سرمقاله شماره آخر

    هویار اسدیان
    سردبیر
    ارزش‌ها و ایده‌های جنگ سرد را می‌توان در صدها آهنگ و ترانۀ اواخر دهۀ ۴۰ تا اوایل دهۀ ۹۰ میلادی یافت. طیف وسیعی از قطعات موسیقی تولیدشده در آن زمان نشان‌دهندۀ روابط رو به زوال مابین ایالات متحده و روسیه‌ای است که آن زمان اتحاد جماهیر شوروی نامیده می‌شد.در کشورهای تحت سلطۀ بلوک شرق، مخاطبان و تماشاگران به فرهنگ رسمی و تأییدشده از سوی شوروی، مانند باله و اپرا، عادت و باور داشتند. در سال ۱۹۲۸، ژوزف استالین اولین برنامۀ پنج‌ساله‌اش برای توسعهٔ اقتصاد ملی…
    سرمقاله 6
    جنگ سرد
    سبک زندگی
    آذر 1400
    جنگ سرد
    سینما، تئاتر، موسیقی (ب)
    شهریور ۱۴۰۰
    جنگ سرد
    سینما، تئاتر، موسیقی (الف)
    خرداد ۱۴۰۰
    مجله طبل
    جنگ سرد
    ادبیات و نشریات (ب)
    اسفند ۱۳۹۹
    جنگ سرد
    ادبیات و نشریات (الف)
    آذر ١٣٩٩
    جنگ سرد
    هنرهای زیبا (ب)
    شهریور ۱۳۹۹

    طبل را با صدای

    آهسته گوش کنید!

    در شماره‌های قبل

    بندبازی روی طناب

    در 19 آگوست 2013 مصادف با شصتمین سالگرد سقوط دولت مصدق (نخست‌وزیر وقت ایران)، بایگانی سازمان امنیت ملی ایالات متحدۀ آمریکا اسنادی متعلق به سازمان سیا را منتشر کرد. این اسناد، که از حالت محرمانه خارج شده بود، نقش آمریکا در کودتای 28 مرداد را نشان می‌داد و انتشار آن – با تأیید واشنگتن – اولین اعتراف رسمی این کشور به دست‌داشتن سازمان سیا در طراحی و اجرای کودتای 1953 در ایران محسوب می‌شد.

    بخوانید...

    شهروندانِ باردار*

    فیروزه‌ کاشانی-ثابت را با اثر مهم و تأثیرگذارش، افسانه‌های مرزی: شکل‌گیری ملّت ایران (1804-1909)، می‌شناسیم؛ اثری که نشان می‌دهد شکل‌گیری جغرافیای «وطن» چگونه از دل منازعات مرزی در قرن نوزده ایران شکل گرفت. او نشان می‌دهد چگونه از جنگ‌های ایران و روس و انعقاد معاهدات گلستان و ترکمانچای با روس‌ها، معاهدۀ ارزنة‌الروم با عثمانی، عهدنامۀ پاریس بین ایران و انگلیس، تشکیل کمیسیون گلداسمیت برای تعیین مرزهای شرقی، عهدنامۀ برلین و مذاکرات بر سر تعیین مرز با روسیه در حوزه‌های مرتبط با دریای خزر – در کنار بی‌شمار حوادث و رویدادهای سیاسی – سرحدات ایران در قرن نوزدهم و اوایل قرن بیستم به‌شکل تام و تمامی شکل گرفت.

    بخوانید...

    تبادلات جهانی، جنگ سرد و پرسش از مفهوم معماری اسلامی در دوران معاصر*

    یکی از ویژگی‌های بارز تحولات معماری در کشورهای عمدتاً مسلمان، در قرن بیستم، پیدایش گونه‌ای از تفکر و عمل معمارانه بود که تحت عنوان کلی معماری اسلامی شناخته شد. با وجود گوناگونی سبکی، چنین به‌نظر می‌رسید که این گونۀ معماری تلاشی برای پاسخ‌دادن به شرایط مدرن جهان امروز در عین آموختن از تجربیات گذشته، یعنی تاریخ معماری و ساختمان‌های دوران اسلامی، بود. اما این عنوان ظاهراً ساده – معماری اسلامی – روابط تاریخی، سیاسی و اجتماعی پیچیده‌ای را زیر چتر اسلامیت پنهان می‌کند؛ روابطی که اسلامی‌بودنشان به‌هیچ‌وجه محرز نیست.

    بخوانید...

    پاپ و جاز ایرانی

    آمریکایی‌ها هیچ جریانی در موسیقی ما راه نینداختند. در واقع هیچ کشوری در ایران جریان موسیقی راه نینداخت! اگر منظورتان از ایران «تهران» است، قضیه متفاوت می‌شود. ایران به‌دلیل وسعت اقلیمی بیش از حد، پراکندگی اقلیمی خاص، چندفرهنگی بودن و از طرفی کشوری با مرزهای طولانی و مساحت بسیار که سه‌چهارم آن غیر قابل سکونت است و وجود این خرده‌فرهنگ‌ها به‌حدی غنایش زیاد است که فکر کنم هیچ جای دنیا همانند آن نمی‌بینید.

    بخوانید...

    خیریه‌ها و نهادهای خیریه‌ای در ایران

    در جریان جنگ جهانی دوم و اشغال ایران توسط نیروهای متفقین (1320-1324/1941-1945)، عوامل گوناگونی، همچون لزوم امدادرسانی به کشورها و ملت‎های درگیر در جنگ و نیز وجود بحران‎های عظیمی همچون قحطی و بیماری‎های مسری در ایران و دیگر کشورها، دست به دست هم داده و انگیزه‎ای برای تشکیل و فعالیت گروه‎‌های خیریۀ کشورهای غربی و شوروی در ایران شد که ازآن‌جمله می‌توان به کمیتۀ کمک به آسیب‎دیدگان جنگ در شوروی،[1] صلیب سرخ آمریکا،[2] انجمن جمع‌آوری اعانۀ ایران و انگلیس[3] اشاره کرد.

    بخوانید...

    جنگ سرد با طعم کوکاکولا

    کوکاکولا را در جهان به‌عنوان نماد آمریکا و هویت آمریکایی می‌شناسند و چنین مشهور است که در منازعات سیاسی، عموماً اخراج سفیر آمریکا و ممنوعیت ورود کوکاکولا به یک کشور به طور هم‌زمان اتفاق می‌افتد. جایگاه امروزین این برند نوشیدنی در جهان را بی‌هیچ تردیدی می‌توان به دنیای پر رمز و راز تبلیغات نسبت داد. رشد کوکاکولا در قرن بیستم و پیشرفت‌های دنیای تبلیغات اتفاقاتی هستند که به هم وابسته‌اند. به‌راستی چگونه یک کالای غیرضروری، که بیش از 99 درصد آن را آب تشکیل داده و فاقد ارزش غذایی خاصی هم هست، بازارهای بین‌المللی را درمی‌نوردد و به پای ثابت سفرۀ بسیاری از مردم جهان مبدل می‌شود؟

    بخوانید...