در این شماره از طبل به سراغ «روان ایرانی» رفته‌ایم و می‌کوشیم در بسترهای مختلف فرهنگ ببینیم این روان چه تغییراتی کرده و این تغییرِ وضعیت‌ها چه ریشه‌هایی در تاریخ ما داشته است. اگر بخواهیم به دورهٔ معاصر نگاه کنیم، از اواخر قاجار و سپس مشروطه هم در زبان — در لحن و در نحو — تغییر رخ می‌دهد و هم در قالب‌ها: مستزاد و مسمط و تصنیف رواج می‌گیرد، هرچند وزن هنوز همان عروض است. و هم‌زمان رشته‌ای از تحولات اجتماعی به راه می‌افتد. شعر فارسی از آغاز مشروطه حالتی مصرفی پیدا می‌کند؛ به این معنا که به کار روز می‌آید: مخاطبش از محفل و دربار به کوچه و روزنامه منتقل می‌شود، و تصنیف‌ها و سرودهای آن دوره به میان جامعه می‌آیند و در بستر جامعه خود را نشان می‌دهند. اگر موافق باشید از همین مشروطه شروع کنیم.