تهران گرم، تهران سرد

گفت‌و‌گو با شهروز نظری

جنگ سرد در ایران چه زمانی آغاز شد و تاثیرات فرهنگی آن چه بود؟

جنگ سرد در ایران و آغازش به‌لحاظ تاریخی دارای چند ویژگی بخصوص است؛ یعنی هرچند ناشی از تقابل شوروی و آمریکاست، ولی شاه، بعد از ترورش در سال ۱۳۲۷، متوجه خطر اسلام‌گرایان و ائتلاف آنها با جریان فکری چپ می‌شود. تا قبل از آن شاه با اشتیاق با عوامل فرهنگی شوروی همکاری می‌کرد و فضای نمایشی و همایشی در اختار آنها قرار می‌داد؛ شاه تکنوکرات بود و برایش توسعه و مدرن‌سازی اهمیت داشت، فرقی نمی‌کرد آمریکایی یا روسی؛ ولی از جایی که ثابت شد توسعه روسی تاج و تختش را هدف گرفته، نسخۀ آمریکایی را معتدل‌تر دید و آن را پیش برد. این را هم در نظر داشته باشید که اجرای اصل چهار ترومن به ساخت یک شبکۀ انسانی و فکری در دولتمرد-روشنفکران منتهی شد و چپ‌گرایان را به سمت زیرزمینی‌شدن پیش برد.